Tülin DALOĞLU

Obama’nın ikinciye seçim yılında bütçe açığı rahatlayacak!

Beyaz Saray, pazartesi günü, Kongre’ye, bu yılın ekim ayında başlayacak 2011 mali yılı için öngördükleri 3,8 trilyon Amerikan dolarına denk gelen bütçeyi sundu. Obama yönetimi, İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana ilk kez – 1,6 trilyon Amerikan doları ile – böylesine rekor açık veren federal bütçeyi de kontrol altına almayı hedeflediğini açıklıyor. Bütçede yapılan sunuma göre 2011 yılı bitiminde bütçe açığı 1,3 trilyon Amerikan dolarına gerileyecek. Obama’nın, başkan olarak ikinci dönemi için seçim yılı olacak 2012’de ise bütçe açığının 828 milyar Amerikan dolarına düşeceği öngörülüyor. Beyaz Saray’ın projeksiyonuna göre bütçe açığını kontrol altına alacak hamleler şunlar olacak:

• Bush yönetiminde yüksek gelirli ailelere tanınan vergi kesintileri, yeni dönemde uzatılmayacak. Yılda 250bin Amerikan dolarından daha fazla kazanan ailelerin vergi dilimi böylece artacak.
• Büyük bankalardan yüklü vergi toplanacak. Beyaz Saray, batmaktan kurtardıkları bankaların ödeyecekleri bu vergilerle federal bütçeden aldıkları yardım parasının karşılığını vermiş olacaklarını öngörüyor.
• Petrol ve doğal-gaz şirketleri için geçerli olan vergi kesintileri büyük ölçüde son bulacak.
• Ülke güvenliğini ilgilendirmeyen tüm bakanlıklarda mecburi olmayan harcamalar – üç yıl boyunca - dondurulacak.

Ve bu son madde, Amerikan Kongresi’nde ki bütçe tartışmalarının da merkezine yerleşti. Başkan Obama’nın – kendi partisinden – Demokrat vekiller, bu bütçenin sorunlu olduğunu söylüyorlar. Demokrat partinin Kaliforniya vekillerinden Barbara Lee, Beyaz Saray’ın önceliğinin yeni iş olanakları yaratmak ve ekonomiyi canlandırmak olduğunu gözler önüne serdikten sonra, bunu sağlayacak harcamaları “dondurmasının” anlaşılamaz olduğunu savundu. Demokrat partinin Ohio vekili Marcy Kaptur, “bu haberi ilk okuduğumda bunun bir yazım hatası olmasını ümit ettim” dedi. Temsilciler Meclisi Adalet Komisyonu Başkanı Demokrat parti vekili John Conyers ise “Bush’un yaptığının aynısını tekrarlıyorlar. Bu bütçede çok problem var,” diye konuştu. Beklendiği gibi Obama’nın sunduğu bütçeye ise en somut desteği Temsilciler Meclisi Başkanı Nancy Pelosi verdi. Pelosi, Beyaz Saray’ın – federal hükümetin zaruri olmayan harcamaları dondurmasının doğru karar olduğunu belirterek – Savunma Bakanlığı’nın dahi bu sürecin dışında tutulmaması gerektiğini belirtti.

Amerikan Başkanı Barack Obama, bir tarafta bütçe açığı rekor seviyelere ulaşırken, sanki – Monopoly oyunun paralarıyla – iş yapıyormuşcasına, bunun sonrasını düşünmeden harcamaya devam etmelerinin “kabul edilemez” olduğunu söyledi. Obama, böyle giderlerse, işsizlik rakamlarının da iyileşme göstereceğine olan inancını dile getiriyor.

Dünya çapında ün yapmış emlakçı Donald Trump ise Beyaz Saray kadar iyimser değil. CNN televizyonunda yayınlanan mülakatında Trump, işsizliğin resmi olmayan rakamlara göre yüzde 18’lerde olabileceğini ileri sürerken, her halükarda bu konuda kayda değer önemli bir iyileşmenin öngörülen süre içinde beklenmesinin doğru olmayacağını söyledi.

Siyasi yorumcular ise Kongre’nin kasım ayında seçime gittiğini hatırlatarak, işsizlik oranının yüksek seyretmeye devam etmesi halinde Demokratların Kongre’de çoğunluklarını sürdürmelerinin imkansız olduğunu savunuyorlar. Kongre’de önümüzdeki günlerde başlayacak bütçe görüşmelerinin hayli “sıcak” geçmesi bekleniyor.